Want Wintermans, gewezen partner bij adviesbureau Boer & Croon, verdient tegenwoordig via fondsbeheerder Meesman Beleggen zijn geld met indexbeleggen. En dat is een activiteit die het van het landen van bovenstaande boodschap in de oren van zoveel mogelijk mensen moet hebben. Het lijkt allemaal verdacht veel op ‘Wij van WC-eend adviseren WC-eend’.
De vraag is of dat erg is. Het staat eenieder vrij om te preken voor eigen parochie. Van iemand die een boek schrijft over indexbeleggen en zich in datzelfde boek bekend maakt als mede-eigenaar van een beleggingsfirma, heb je weinig meer te duchten. Die speelt het spel open en eerlijk en je kunt z’n verhaal geloven, of niet natuurlijk.
Centraal in het verhaal van Wintermans staat bovenstaande constatering, dus ‘bijna niemand kan de index verslaan’. Op types als Warren Buffett en Georges Soros na is bijna niemand op deze wereld in staat om over een langere termijn betere resultaten uit beleggingen tevoorschijn te toveren dan de stijging van de index (of dat nou de AEX, FTSE, Dow Jones of een andere index is) over diezelfde periode mogelijk maakt. Hij voert daarvoor vrachten met bewijsmateriaal aan - met name Amerikaans onderzoek - waaruit blijkt dat inderdaad over de lange termijn gekeken passief (index-) beleggen het bijna standaard wint van actief (fonds-) beleggen. Ook nu, sinds het uitbreken van de kredietcrisis, hebben indexfondsen het over de hele breedte beter gedaan dan hun actief beheerde counterparts.
Het punt dat Wintermans vervolgens maakt, snijdt hout: als dat zo is, hoe kan het dan dat in Nederland de banken hun klanten massaal in actief beheerde fondsen laten beleggen? Met al die woekerpolissen en andere bedenkelijk constructies werden consumenten immers naar actief beheerde aandelenfondsen geleid, terwijl die – nogmaals, zo blijkt uit onderzoek - geen enkel of eerder zelfs een negatief verschil maken.
Het antwoord ligt voor de hand: aan actief beleggingsbeheer verdienen de banken geld. Ze houden zo’n twee procent van het belegde vermogen in, wat neerkomt op zo’n 800 miljoen euro op jaarbasis. Kassa! Dat dit op het eindrendement van uw en mijn belegging zo’n veertig procent kan schelen, zeggen ze er niet bij.
In de Verenigde Staten, waar de markt niet net als hier in handen is van een stuk of vier, vijf grote partijen, is al jaren een fel debat gaande tussen voor- en tegenstanders van indexbeleggen. Het fenomeen is er ook al lang tot de consumentenmarkt doorgedrongen. Maar in Nederland hoor je er niet zoveel over. Ze zijn er wel, die indexfondsen, maar ze worden niet aangeprezen, want er is geen eer aan te behalen en - nog veel belangrijker - geen financieel gewin.
Toegegeven, het is een boodschap die landt op een wel zeer vruchtbare akker: woekerpolissen net achter de rug, kredietcrisis eroverheen, en nu de omvallende DSB-bank. Wintermans wilde zijn boek vorig jaar september al publiceren, maar besloot op het dieptepunt van de kredietcrisis begrijpelijkerwijs die datum te laten passeren. Nu, met een sinds begin dit jaar alweer bijna 100 punten gestegen AEX-index, is de timing inderdaad een stuk gunstiger. Het lijkt allemaal te mooi, maar Wintermans zet je wel aan het denken. Nu de spaarrente ook volledig is ingezakt, is goedkoop indexbeleggen misschien een goed alternatief.
Saillant detail tot slot: het voorwoord door Gerrit Zalm die zich een warm voorstander van indexbeleggen toont. Hij schreef dat vorig jaar zomer, toen hij nog geen baas was geworden bij ABN Amro. Nu het boek is uitgekomen - een jaar later - zal hij ongetwijfeld spijt hebben ooit een positief woord aan deze frontale aanval op zijn eigen fondsbeleggers te hebben gewijd.
